Giữ chân nhân viên spa: không chỉ là lương

Tối thứ Hai, thợ tay nghề cao của tiệm nhắn xin nghỉ cuối tháng. Hai tuần sau, vài khách quen của cô ấy cũng không đặt lịch nữa.

Giữ chân nhân viên spa trong tiệm 1–5 người không chỉ là chuyện lương. Lương quan trọng, nhưng có ba thứ bạn tự quyết được ngay tuần này. Đó là lịch làm báo trước, khách là khách của tiệm, và một nấc để thợ lên ngay trong tiệm.

Đọc nhanh

• Ở Mỹ, lịch làm thất thường gắn với việc nhân viên dịch vụ nghỉ việc. Báo lịch trước một tuần và chia đều giờ đông khách.
• Đừng cấm thợ thân với khách. Hãy để khách quen biết thêm một thợ khác trong tiệm.
• Cho thợ thấy một nấc để lên trong tiệm, và dành 15 phút mỗi tháng để hỏi họ đang nghĩ gì.

Thợ nghỉ việc vì gì, ngoài lương

Pew Research Center khảo sát ở Mỹ đầu năm 2022, hỏi những người đã nghỉ việc trong năm 2021. Lương thấp (63%) và không có cơ hội thăng tiến (63%) là hai lý do được nêu nhiều. Cảm giác bị thiếu tôn trọng ở nơi làm việc cũng được 57% nhắc tới.

Khảo sát này không nói về ngành làm đẹp ở Việt Nam. Nhưng nó cho thấy một điều chủ tiệm nào cũng nên nhớ: lương chỉ là một trong vài lý do. Những lý do còn lại nằm trong cách tiệm vận hành mỗi ngày.

Bài này không bàn mức lương hay tỷ lệ hoa hồng. Nó bàn ba việc bạn làm được mà không cần tăng chi phí.

Việc 1: Lịch làm báo trước, giờ đông khách chia đều

Một nghiên cứu năm 2021 theo dõi nhân viên bán lẻ và ăn uống ở Mỹ. Kết quả: lịch làm thất thường là yếu tố dự báo mạnh cho việc nghỉ việc. Theo nhóm tác giả, lịch không ổn định làm xáo trộn cả chuyện nhà lẫn chuyện tiền của người lao động.

Ở tiệm nail hay spa nhỏ, lịch thất thường thường trông như thế này. Tiệm vắng thì bảo thợ nghỉ buổi chiều. Tiệm đông thì nhắn gọi thợ vào lúc 10 giờ tối hôm trước. Với thợ ăn theo lượng khách, giờ đông khách còn là giờ kiếm tiền.

Ba quy tắc BB đề xuất cho tiệm 3–5 người:

Thay đổi	Tiệm làm gì
Lịch tuần sau	Chốt và báo cho cả tiệm trước một ngày cố định, ví dụ tối thứ Năm
Ca tối và cuối tuần	Xoay vòng, không để một người luôn được hoặc luôn mất
Đổi ca	Thợ tự đổi với nhau, báo chủ tiệm trước; chủ tiệm không hủy ca sát giờ vì tiệm vắng

Quy tắc thứ ba thường khó giữ với chủ tiệm. Một buổi chiều vắng là tiền mất của tiệm. Nhưng hủy ca sát giờ nhiều lần là cách nhanh để thợ đi tìm chỗ khác.

Khi báo lịch, nói luôn lý do nếu có thay đổi so với tuần trước. Thợ chấp nhận một tuần ít ca đẹp hơn khi biết tuần sau tới lượt mình. Điều họ khó chấp nhận là không biết vì sao.

Việc 2: Khách là khách của tiệm, không phải của riêng ai

Nhiều chủ tiệm lo khách thân với một thợ, vì thợ đi thì khách đi theo. Một nghiên cứu năm 2006 trên khách salon tóc ở Úc cho kết quả ngược với nỗi lo đó. Việc khách tin và gắn bó với người thợ góp phần lớn vào việc khách gắn bó với tiệm.

Các tác giả không khuyên cấm. Họ khuyên làm cho mọi thợ trong tiệm đều được khách tin. Với tiệm nhỏ, việc đó gồm ba thói quen:

• Một sổ khách chung. Lịch hẹn và ghi chú khách nằm ở sổ của tiệm, không chỉ trong điện thoại của thợ. Cách dựng sổ gốc có trong bài quản lý lịch hẹn spa.
• Tin nhắn từ tài khoản của tiệm. Xác nhận và nhắc hẹn gửi từ Zalo hay Facebook của tiệm. Thợ vẫn nói chuyện với khách, nhưng lịch hẹn đi qua tiệm.
• Thêm một gương mặt quen. Khi thợ chính bận, thợ thứ hai làm phần dưỡng hoặc phần tháo gel, và thợ chính giới thiệu tên.

Nói trước với thợ vì sao tiệm làm vậy. Nếu thợ nghĩ tiệm đang giành khách, ba thói quen này sẽ thành lý do để họ đi sớm hơn.

Mục tiêu không phải là giành khách khỏi thợ. Mục tiêu là khi một người nghỉ, khách vẫn có lý do để quay lại tiệm. Trong bài tiệm nail mất khách, khoản lỗ này thường không ai ghi vào sổ.

Việc 3: Một nấc để lên, ngay trong tiệm

Không có cơ hội thăng tiến là một trong hai lý do được nhắc nhiều trong khảo sát ở Mỹ. Tiệm 3–5 người không có chức danh để thăng. Nhưng tiệm có tay nghề để lên.

Bậc	Làm được	Học tiếp
Thợ phụ	Tháo gel, dưỡng, sơn trơn	Đắp, vẽ cơ bản
Thợ chính	Nhận khách riêng, làm đủ dịch vụ	Một dịch vụ mới cho tiệm
Thợ kèm	Dạy thợ phụ, kiểm tra thành phẩm	Phụ trách một mảng dịch vụ

Mỗi bậc cần một tiêu chí rõ để lên, do chủ tiệm và thợ cùng bàn và chốt. Ví dụ: làm một mẫu mới đủ đẹp để tiệm đăng ảnh lên trang, có ghi tên thợ nếu thợ đồng ý.

Việc ghi tên thợ dưới ảnh không tốn gì, nhưng nó cho thợ một thứ để tự hào. Nó cũng giúp khách mới biết tiệm có nhiều người làm được mẫu đó, không chỉ một.

Mười lăm phút mỗi tháng

Cảm giác bị thiếu tôn trọng là lý do được 57% người nghỉ việc nhắc tới trong khảo sát ở Mỹ. Ở tiệm nhỏ, nó thường đến từ việc nhỏ: bị nhắc lỗi trước mặt khách, bị đổi lịch mà không ai hỏi.

Mỗi tháng, ngồi riêng với từng thợ 15 phút, ngoài giờ làm dịch vụ. Ba câu hỏi là đủ:

"Tháng này việc gì làm em mệt nhất? Em muốn học thêm gì? Có gì tiệm nên đổi mà chưa ai nói?"

Nghe hết rồi mới trả lời. Nếu chưa làm được, nói rõ lý do và khi nào xem lại.

Ghi lại một dòng sau mỗi buổi. Tháng sau mở ra đọc trước khi ngồi xuống, để thợ thấy điều họ nói tháng trước đã được nhớ. Việc cần nhắc lỗi thì nói riêng, không nói trước mặt khách.

Khi thợ vẫn báo nghỉ

Có thợ sẽ vẫn đi, vì mở tiệm riêng hay về quê. Cách tiệm xử lý lúc đó ảnh hưởng tới cả những thợ ở lại.

1. Hỏi lý do thật. Ghi lại, không tranh cãi. Đây là dữ liệu cho lần sau.
2. Chuyển khách cùng thợ. Trong những tuần cuối, thợ sắp nghỉ giới thiệu khách quen với thợ sẽ nhận thay.
3. Chia tay tử tế. Thợ cũ nói tốt về tiệm là điều giúp bạn tuyển người mới.

Giữ chân nhân viên spa là việc làm đều tay mỗi tuần: lịch rõ, khách chung, nấc để lên, và một lần nghe mỗi tháng. Bắt đầu từ lịch tuần sau, vì đó là việc bạn làm được ngay tối thứ Năm này.

Xem BeautyBooking giải quyết bài toán này như thế nào →